Telefon Numaramız:

0326 618 77 55

Randevu için Whatsapp Numaramız:

0533 156 43 43

Doktor Ara

GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTİNİN ÖNEMİ

GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTİNİN ÖNEMİ

Şeker hastalığı kandaki yüksek şeker seviyeleriyle karakterize bir rahatsızlıktır. Gebelik öncesi tanısı konmuş şeker hastalığı olabileceği gibi bazı kadınlar gestasyonel diyabet olarak tanımlanan gebelik şekerine maruz kalabilir. Gestasyonel diyabet gebelikte başlayan ya da ilk kez gebelik esnasında tanısı konulan değişik derecelerde karbonhidrat intoleransı olarak tarif edilir .Gebelerin yaklaşık olarak %2’sinde görülmektedir. Bu durum için önlem almak amacıyla; gebelikte şeker yükleme testi 24- 28 gebelik haftaları arasında yapılmaktadır.

Ailesinde birinci derece akrabalarında şeker hastalığı olanların, daha önceki gebeliklerinde şeker hastalığı sorunu yaşayanların, sebebi açıklanamayan gebelik kaybı olan kişilerin, gebelikten önce obez olanların (BMI>26 kg/m2), önceki gebeliklerinde 4 kilonun üzerinde bebek doğuranların şeker hastalığı açısından daha yakın takip edilmesi gerekir. Bu yüzden bu gruptaki riskli anne adayları hamileliğin  ilk ayından itibaren her ay açlık kan şekeri ve tokluk 1. saat ve tokluk 2. saat kan şekeri ölçümü yaptirmalidirlar.

Şeker yükleme testi nedir?

Şeker yükleme testi şüpheli durumlarda vücuttaki şeker hastalığını tespit etmek için yapılan testtir. Genel itibariyle 10-16 saatlik açlık sonrası yapılmaktadır. Bir bardak suyun içinde 75 gr şeker eritilerek hastaya içirilir. İki saat süren bu testte her 30 dakikada bir kan alımı yapılır. Kan şekerinin düşme ihtimali olan hastalarda iki saatlik süre beş saate kadar uzatılabilmektedir.  Test bitinceye kadar kişinin fazla dolaşmaması, başka bir şey yiyip içmemesi ve sigara kullanmaması önerilmektedir.

Gebelik şekeri neden erkenden tanınmalıdır?

Gebelik süresince hormonal dengenin değişmesi şeker seviyelerinde yükselmelere neden olmaktadır.Kan şekeri seviyesinin düzenli olması anne adayı ve bebek için oluşabilecek riskleri en aza indirir. Aksi halde anne adaylarında gebelik zehirlenmesi, yüksek tansiyon, erken doğum, düşük gibi sorunlar şeker hastası olmayan gebelere göre daha yüksek olur. Gebelikten önce şeker hastası olan kadınların bebeklerinde bazı anomaliler olabilir. Fakat gebelikte başlayan şeker hastalığı böyle bir soruna neden olmaz. Fakat her iki şeker hastalığında da bebeğin fazla kilolu olması anne adayının sezaryen ile doğum yapma olasılığını arttırır.Tarama testleri erken tanıyı ve böylece anne adayının ve bebeğin olumsuzluklardan en az oranda etkilenmesini sağlar. Bu yüzden anne adaylarında HbA1C ve glikoz seviyelerinin takibi son derece önemlidir. 

Gebelik şekerinin anne adayı ve bebek üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir?

 Gebeliğin ilk 3 ayında diyabet olması; gelişmekte olan bebekte özellikle beyin ve kalbi ilgilendiren doğumsal anormallikler gelişmesine ya da düşüğe neden olur. İlerleyen gebelik haftalarında diyabet saptanması ise bebeğin normalden fazla kilo almasına neden olur. Anneden gelen yüksek şeker düzeyleri bebekte fazla insulin salgılanmasına neden olur. Doğumdan sonra kordon kesildiğinde aniden düşen şeker seviyesi bebekte hipoglisemik sara nöbetlerine neden olabilir.Anne kanında ani şeker yükselmesi , bebeğin anne karnında ani olarak kaybedilmesine neden olabilir.Bu risk özellikle tedavi almayan veya tedavisini aksatan kadınlarda daha fazladır.Bebeklerin  yükselen kan şekeri nedeniyle ağırlıkları artarken iç organları yeterince gelişemediğinden  solunum zorluğu  ve  sarılıkla karşılaşma ihtimalleri ve doğum sonrası küvöz ihtiyaçları artar.

Gebelik şekeri nasıl tedavi edilir?

Gebelik şekeri olması halinde anne adaylarına normal şeker hastaları gibi ağızdan alınacak şeker ilaçları verilmez.İlk etapta diyet ve egzersiz önerilir. Diyetisyen ve doktor tarafından gebelik için uygun bir diyet ve egzersiz programı oluşturulur.Bu sırada anne adayının kan şekeri seviyesi sürekli olarak takip edilmelidir. Gebelik şekeri tanısı konulmuş olan anne adaylarının dondurma, çikolata, şerbetli tatlılar, şeker içeriği yüksek olan kurabiyeler gibi besinleri tüketmemeleri gerekir. Beyaz undan makarna ya da beyaz pirinçle yapılan yiyecekler yerine, kepekli makarna, bulgur, esmer pirinçle hazırlanmış yiyecekler tüketmeleri önerilir . Bu uygulamanın etki göstermediği anne adaylarına ise insülin edavisi başlanarak hastalık kontrol altına alınmaya çalışılır. Bunun yanısıra diyet ve egzersize devam edilir. Egzersiz olarak anne adayını çok yormayacak şekilde yürüyüş ve yüzme egzersizler tercih edilir.

 Uygun tedavilerle diyabetli bir anne de sağlıklı bir gebelik geçirebilir ve normal bir doğum yapabilir. Bu nedenle erken teşhis konulması önemlidir.

Şeker yükleme testi anne adayına veya bebeğe zarar verir  mi?

Anne adayı gebelik muayenesi için ilk geldiğinde açlık şekerine bakılır risk yoksa 24-28 haftada tarama testi önerilir. Riskli ise tarama daha önce yapılır.Şeker yükleme testi esnasında içilen 50,75 veya 100 gr şekerin  anne adayı ve bebek için zehirleyici herhangi bir etkisi yoktur.   Yenilen çikolata ve tatlılardaki şeker oranı bile bu miktarın  üzerindedir.

Gebelik şekeri tanısı konulursa genellikle günlük 2000-2500 kcal diyet ile kan şekeri düzene girer. Diyet ile kan şekeri düzenlenmezse  insülin tedavisi başlanır. Bu hastalar doğum sonrasında tip 2 diyabet için yeniden değerlendirilmelidir.

Tarama amaçlı şeker yükleme testi ülkemizde yapıldığı gibi dünyada da bu tarama testinin yapılması   WHO (DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ),ACOG(AMERİKAN JİNEKOLOJİ VE OBSTETRİK BİRLİĞİ), ADA (AMERİKAN DİABET BİRLİĞİ) gibi kurumlar tarafından önerilmektedir.

 

Doç. Dr. Ali İrfan GÜZEL

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Kategori : Bizden Haberler