Telefon Numaramız:

0326 618 77 55

Randevu için Whatsapp Numaramız:

0533 156 43 43

Doktor Ara

GEBELİKTE TARAMA TESTLERİ VE AMNİYOSENTEZ

Gebelikte tarama testleri ve Amniyosentez
Tarama testleri toplumda sık görülen sağlık problemlerini önceden tespit edebilmek için yapılan çeşitli kan ve ultrasonografik incelemelerdir. Kan ile bazı hastalıkların (orak hücreli anemi gibi) tanısı konulabilirken, ultrasonografik inceleme ile sırtta açıklık (spina bifida) gibi orta hat açıklıkları taranabilir. Bu yazımızın konusu olan kromozomal bozukluklar için ise hem kan ve hem de ultrasonografik incelemenin birlikte yapıldığı testler mevcuttur. Tarama testleri çoğunlukla kesin teşhis koyma iddiası taşımaz. Bu nedenle tarama testinde risk belirlenen hastalarda başka metotlarla veya ek testlerle doğrulanma gerekebilir.
Tüm canlı doğumların %2.4’ünde anomali görülmektedir. Doğum zamanına ulaşabilen gebeliklerde karşılaşılan anomalilerin önceden belirlenebilmesi için çeşitli çalışmalar yürütülmüştür. İlk olarak down sendromlu bebeklerin ultrasonografisinde dikkat çeken ve normalden farklı birtakım özellikler net olarak tanımlanmış ardından gebe kanında bir takım proteinlerin varlığı belirlenmiştir.
Tarama testleri gebeliğin ilk zamanlarında (ikili test, 11-14 hafta arası), ortalarında (üçlü ve dörtlü test, 15-18 hafta) yapılabilir. İkili test, ultrasonografik inceleme ile bebeğin ense kalınlığının ölçülüp kanda bakılan testler (serbest β-HCG ve PAPP-A) ile yapılır. Bu test ile Down sendromu olabilecek hastalarının % 80-90 ‘ı saptanabilir.

Üçlü test ve dörtlü test ile de Down sendromu olabilecek hastalarının sırası ile % 60-65 ‘ı ve % 80’i saptanabilir. Bu testler arasında ideal olan ikili testtir. Eğer hasta ikili test zamanında test yapmamış ise dörtlü test önerilmektedir.
Bu testler bilgisayar programı ile değerlendirilir ve risk oranının kabul edilebilir sınırlarda olup olmamasına göre ileri tetkike gerek olup olmadığına karar verilir. Bu testlerle ilgili olarak akılda tutulması gereken en önemli şey bu testlerin tanı koyduran test değil sadece yüksek risk taşıyan ve kesin tanı koyduracak ileri testlerin yapılmasına gerek olan bireyleri belirlemeye yarayan bir tarama testi olduğudur.
Test sonucunda risk saptanan hastalarda ayrıntılı ultrasonografik inceleme sonucu, aile ya da tıbbi özgeçmiş dikkate alınarak ileri test yapılıp yapılmayacağına karar verilir. İleri test olarak en sık amniyosentez yapılmaktadır. Amniyosentez doğum öncesi bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan annenin karnından ultrasonografik inceleme altında ince ve uzun bir iğne ile girilip örnek alınmasıdır.

Amniyosentez işlemi sonrasında % 1’den daha az (1/150-1/200) düşük ihtimali, enfeksiyon, doğum öncesi su gelişi, erken doğum riski mevcuttur. Fakat bu ciddi risklerin görülme ihtimali azdır.
Amniyosentez işlemi öncesinde ayrıntılı ultrasonografik inceleme yapılmalı, hastaya ve eşine riskler ayrıntılı olarak anlatılmalı, bu testin sadece kromozom bozuklukları ile meydana gelen bazı hastalıkların tanısını koyabildiği belirtilmeli ve daha sonra çiftlerin karar vermesi için zaman tanınmalıdır. İşlemin kendisi çok ağrılı değildir. Adet döneminde görülebilen kramp tarzı ağrı olabilir. İşlem sonrası hastanede birkaç saat gözlem sonrası hasta günübirlik taburcu edilmektedir.

 

Doç. Dr. Ali İrfan GÜZEL

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Kategori : Bizden Haberler